Bitwa pod Krasnobrodem

23 września 1939 roku pod Krasnobrodem rozegrała się jedna z ostatnich zwycięskich bitew polskiej kawalerii w kampanii wrześniowej. Oddziały dowodzone przez generała Władysława Andersa próbowały przebić się na południe, przez tereny zajęte przez Niemców. Na ich drodze znajdował się Krasnobród.

O świcie 25. Pułk Ułanów Wielkopolskich rozpoczął natarcie. Szwadron rotmistrza Henryka Roycewicza otrzymał zadanie uderzenia na niemieckie pozycje na przedmieściach miasteczka. Ułani pozostawili konie w lesie, przeszli przez płytki, lecz podmokły Wieprz i ruszyli do walki pieszo.

Roycewicz, zgodnie z tradycją pułku, prowadził swoich żołnierzy na czele. Pod silnym ogniem niemieckich karabinów maszynowych i moździerzy szwadron posuwał się naprzód, wspierany przez polską artylerię i ciężkie karabiny maszynowe. Ostateczny szturm na bagnety przełamał niemiecką obronę. Krasnobród został zdobyty.

W tym samym czasie szwadron porucznika Tadeusza Gerleckiego zaatakował konno niemiecki oddział kawalerii. Doszło do niezwykłego starcia na białą broń — jednego z ostatnich tego rodzaju w dziejach europejskiej kawalerii. Polscy ułani użyli szabel i lanc, zmuszając przeciwnika do ucieczki. Chwilę później zwycięski szwadron dostał się jednak pod zmasowany ogień niemieckich karabinów maszynowych. Zginął porucznik Gerlecki i wielu jego żołnierzy.

Zwycięstwo zostało okupione wysoką ceną. W walkach o Krasnobród poległo 26 ułanów, w tym dwóch oficerów, a 35 zostało rannych.

Mieszkańcy entuzjastycznie witali polskich żołnierzy. Radość trwała jednak zaledwie kilka godzin. Jeszcze tego samego dnia oddziały generała Andersa opuściły Krasnobród i ruszyły dalej na południe, próbując uniknąć zamykającego się między wojskami niemieckimi i sowieckimi pierścienia.

Za bohaterstwo wykazane w kampanii 1939 roku 25. Pułk Ułanów Wielkopolskich został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari V klasy odznaczono również rotmistrza Henryka Leliwę-Roycewicza.